---

DEVATĀNUSSATI

Hành giả muốn tu tập đề mục này phải là người thành tựu các thiện pháp tánh bằng năng lực Thánh Đạo. Tức nghĩa là hành giả đã chứng Sơ quả là tối thiểu. Sau khi tìm đến chỗ vắng vẻ, kín đáo, mới bắt đầu hướng tâm về Chư thiên rồi tác ý đến các pháp tánh của mình như sau:

Chư Thiên Tứ Thiên Vương, Đạo Lợi, Dạ Ma, Đâu Suất, Hóa Lạc, Tha Hóa Tự Tại cùng với Chư Phạm Thiên đã nhờ Tín, Giới, Văn, Thí, Tuệ thế nào, mức độ nào mà sau khi từ bỏ thân nhân loại rồi được sanh lên các cõi đó. Thì ta cũng có đủ các thiện pháp tánh ấy với mức độ như vậy. Đức Phật đã dạy (trong Chakkanipāta-Aṅguttaranikāya):

"Này Mahānāma! Khi nào vị Thánh đệ tử suy tưởng Tín, Giới, Văn (suta), Thí (cāga) và Trí (pađđā) của mình (để so sánh) với Chư thiên thì trong khi đó tâm của vị ấy hằng không bị phiền não vây kín".

Hàng thức giả nên biết rằng, nơi đây muốn nhấn mạnh ở chỗ là các thiện pháp tánh của hành giả tương đương với thiện pháp tánh của Chư thiên, Phạm thiên. (Muốn niệm Chư thiên thì ít ra mình cũng phải tương đương với họ, mà ai dám bảo rằng mình tương đương, ngoại trừ vị Thánh hữu học).

QUẢ BÁU CỦA THIÊN TÙY NIỆM

Trong Aṭṭhakathā giải rằng: Khi hành giả suy nghĩ đến Chư thiên thì mới nhớ về các thiện pháp tánh của mình được.

Trong cả hai giai đoạn suy tưởng ấy, tâm tư hành giả không bị phiền não vây kín. Nhờ tâm tập trung nhất hướng vào Chư thiên nên các chi thiền sẽ khởi lên cùng một lúc. Khi hành giả đã đè nén pháp cái xong rồi, vì ân đức của các thiện pháp tánh quá thâm sâu cũng như hành giả phải phân tâm để quán xét từng khía cạnh của chúng nên không thể tiến đạtt Kiên cố định. Đề mục tùy niệm này chỉ dẫn tới Cận định.

Hành giả tu tập Thiên tùy niệm sẽ là đối tượng thương mến của Chư thiên, sẽ là người thành đạt trọn vẹn các thiện pháp tánh đã kể, là người sung mãn hỷ duyệt. Nếu chưa chứng ngộ thượng nhân pháp, sau khi lâm chung sẽ sanh vào thiện thú. Cho nên người trí chớ lơi lỏng trong việc tùy niệm Chư thiên dù bất cứ lúc nào, vì đó là ngõ dẫn tới đại uy lực.

BA TRƯỜNG HỢP LÀM SUNG MÃN CỦA 6 TÙY NIỆM

Về vấn đề này, ta nên khảo nghiệm câu Phật Ngôn sau đây: "Này Mahānāma! Khi vị Thánh đệ tử hướng tâm về Đức Như Lai một cách thường xuyên như vậy, thì sẽ quán trụ trọn vẹn về nghĩa, về pháp và thể nhập trọn vẹn về Pháp".

Ở đây, quán thụ trọn vẹn về nghĩa tức là chỉ cho niềm hoan hỷ khởi lên do ý nghĩa của lời niệm (itipiō bhagavā...) Quán thụ trọn vẹn về pháp nghĩa là sự hoan hỷ khởi lên do nương vào (âm) pāli (nội dung Pháp) của lời niệm. Thể nhập trọn vẹn về Pháp thì cũng tương tự như quán thụ trọn vẹn về pháp.

Sáu đề mục tùy niệm này chỉ thành tựu trọn vẹn đối với vị Thánh mà thôi, vì ân đức Tam Bảo chỉ được minh thị bởi các vị đó một cách rõ ràng. Các vị ấy là những người có giới hạnh tinh nghiêm, có hạnh xả thí tuyệt vời, và thành tựu các thiện pháp tánh tương đương với Chư thiên đại thần lực.

Để hiểu thấu đáo thêm về 6 đề mục tùy niệm, ta nên nghiên cứu các bài kinh như Mahānāmasutta, Gadhasutta, sambādhokāsasutta, uposathasutta, ekādasakanipāta.

Nói về ân đức Phật, các Ngài có kể lại câu chuyện trưởng lão Pussadeva, tương truyền rằng: Khi vị này thấy báu thân Đức Phật do ác ma hóa hiện, đã suy nghĩ: "Đây là hình ảnh do tham, sân, si kết tựu mà còn như vầy, huống hồ gì báu thân thật sự của Đức Phật, báu thân ấy sẽ đẹp đến mức nào nữa". Rồi Ngài Pussadeva liền lấy đề mục Đức Phật làm cảnh để khởi lên hỷ duyệt và phát triển Thiền quán để chứng ngộ A La Hán quả.

 

---

← 8	9	10 →

Nguồn: Ngõ Vào Nội Tại
(Tỳ khưu Huyển Đạt lược dịch)
Họa đồ và ghi chú do Cao xuân Kiên thiết kế sau những buổi học ATĐ trên Zoom.
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.

© www.tudieu.de